Liên hệ: 0989.729.090 (Quảng cáo)
  • Liên hệ
  • Nỗi lo Việt Nam trở thành bãi rác công nghệ của Trung Quốc

    Nhiều xưởng tái chế bao bì, rác thải nhựa hoạt động tại Việt Nam đang dùng công nghệ xay và kéo nhựa của Trung Quốc để tái chế … sau đó “xuất” nguyên liệu ngược trở lại Trung Quốc.

    Người dân phải thường xuyên bịt khẩu trang

    Nỗi lo Việt Nam trở thành bãi rác công nghệ của Trung Quốc  - ảnh 1Một trong hai xưởng tái chế bao bì, rág thải nhựa của Công ty Quốc Huy (Ảnh: Minh Khánh)

    Ngành công nghiệp tái chế Việt Nam đang có tiềm năng rất lớn. Vì thế, trong chiến lược về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đảm bảo đến năm 2020 khoảng 70% lượng rác thải nông thôn, 80% rác thải sinh hoạt, 90% rác thải công nghiệp không nguy hại và 100% rác thải nguy hại phải được thu gom, xử lý và tái chế.

    Mục tiêu đến năm 2025, 100% các đô thị có công trình tái chế chất thải rắn thực hiện phân loại tại hộ gia đình, 100% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt đô thị và tại các làng nghề được thu gom và xử lý và tái chế.

    Dù mục tiêu Chính phủ đề ra là đúng đắn nhưng đáng tiếc nhiều thiết bị, máy móc, dây chuyền tái chế hiện còn lạc hậu, dẫn đến hiệu quả không cao. Bên cạnh đó, hoạt động tái chế lại không có sự tham gia của ngành công nghiệp phụ trợ. Việc tái chế rác sinh hoạt, công nghiệp, y tế… từ các nguồn trên cả nước hiện đang được thực hiện bởi những cơ sở nhỏ lẻ, phân tán, công nghệ xử lý lạc hậu; hầu hết không có hệ thống xử lý nước thải, xử lý khí thải. Các cơ sở này chủ yếu nằm xen lẫn trong khu dân cư, gây ô nhiễm không khí, đất và nguồn nước trong môi trường.

    Trong bối cảnh đó, hiện ngày càng nhiều các doanh nghiệp Trung Quốc sang Việt Nam “mượn” mặt bằng để hoạt động tái chế.

    Gần đây nhất, ngày 23/11, Tổ khảo sát của Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm Môi trường (Bộ Công an) đã phát hiện và bắt quả tang 1 doanh nghiệp tái chế bao bì, hạt nhựa đang xả nước thải chưa xử lý ra kênh thuỷ lợi Bắc Hưng Hải – kênh thuỷ lợi quan trọng nhất miền Bắc.

    Doanh nghiệp này là Quốc Huy - hiện đang thuê mặt bằng sản xuất của Công ty TNHH Bao bì Thái Hà Hưng đóng tại xã Bạch Sam, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên.

    Điều đáng nói là qua kiểm tra, tổ khảo sát đã phát hiện trong khuôn viên Công ty Thái Hà Hưng có 2 công ty cùng đang thuê mặt bằng và đang hoạt động tái chế bao bì, rác thải nhựa… Các công ty này đều sử dụng công nghệ của Trung Quốc. Ngoài ra, tổ công tác cũng đã phát hiện có hàng chục “chuyên gia” người Trung Quốc đang làm việc tại đây.

    Hay như trường hợp cách đây gần 2 tháng, người dân thôn Già Khê, xã Tiên Hưng, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang liên tục phản ánh về tình trạng ô nhiễm không khí, nguồn nước nghiêm trọng từ nhà máy tái chế nhựa của Công ty TNHH Khải Thừa Việt Nam.

    Theo người dân nơi đây, từ lúc Công ty Khải Thừa về khu vực này hoạt động tái chế nhựa và làm bao bì thì môi trường không khí ở đây bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ngày ngày mùi không khí lẫn mùi nhựa khét lẹt nồng nặc tản ra xung quanh khiến họ thường xuyên phải bịt khẩu trang. Đặc biệt, vào những ngày gió quẩn thì mùi nhựa nồng nặc lan tỏa khắp một khu vực rộng lớn làm cho trẻ con, người già thường xuyên có triệu chứng bị ho, khó thở.

    Được biết, nhà máy tái chế nhựa của Công ty Khải Thừa Việt Nam nằm sát khu dân cư. Người đại diện theo pháp luật là ông Lý Thiệu Hưng.

     Đây là Dự án chuyên sản xuất các sản phẩm nhựa, nhựa tái sinh với quy mô sản xuất 25.000 tấn/năm trên diện tích 122.000m2.

    Đáng nói, sau khi có kiến nghị của người dân, Sở TN&MT đã kiểm tra và kết luận, Công ty Khải Thừa Việt Nam tồn tại nhiều sai phạm như không lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định, chất thải không được thu gom, không quan trắc môi trường nước thải theo định kì, chưa xây lắp công trình xử lý môi trường như đã cam kết trong đề án bảo vệ môi trường. Ngoài ra, công ty không thu gom triệt để chất thải nguy hại vào khu vực lưu trữ tạm thời theo quy định và không lập báo cáo quản lý chất thải nguy hại định kỳ năm 2016 theo quy định của pháp luật. 

    Ông Nguyễn Văn Thắng (P5, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm Môi trường – Bộ Công an) cho biết, hiện trên địa bàn tỉnh Hải Dương, Hưng Yên tồn tại không ít các công ty hoạt động tái chế bao bì, rác thải nhựa.... Các xưởng này đều đang dùng công nghệ xay và kéo nhựa của Trung Quốc để tái chế … sau đó “xuất” nguyên liệu ngược trở lại Trung Quốc.

    Nỗi lo Việt Nam thành bãi rác công nghệ

    Nỗi lo Việt Nam trở thành bãi rác công nghệ của Trung Quốc  - ảnh 2Rác thải chưa qua xử lý đổ thẳng ra kênh thuỷ lợi Bắc Hưng Hải (Ảnh: Minh Khánh)

    Trung Quốc vốn là trung tâm tái chế rác thải của thế giới. Nhưng vào tháng 7/2017 vừa qua, chính phủ Trung Quốc đã tuyên bố sẽ không nhập khẩu 24 loại rác thải rắn từ cuối năm nay nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe người dân.

    Trong khi đó, những nguy hại, hậu quả trong hoạt động tái chế rác thải lại đang có xu hướng đổ sang Việt Nam. Vì thế, đã có nhiều bài báo viết về nỗi lo Việt Nam có nguy cơ trở thành bãi rác của thế giới không phải là không có căn cứ, đặc biệt là khi các nhà đầu tư của nước này đem công nghệ lạc hậu sang và “mượn” mặt bằng của Việt Nam làm nơi hoạt động.

    Trong một khía cạnh khác, đó là tín hiệu vui về sự gia tăng của dòng vốn Trung Quốc vào Việt Nam trong thời gian gần đây.

    Theo số liệu thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài, hiện tổng số vốn của các nhà đầu tư Trung Quốc đăng ký tại Việt Nam đạt 11,19 tỷ USD và xếp thứ 8 trong tổng số 116 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư tại Việt Nam.

    Dù đây là con số có thể đáng mừng, song cựu Bộ trưởng Thương Mại Trương Đình Tuyển từng cho rằng “Sản xuất và xuất khẩu robot của Trung Quốc đang đứng đầu thế giới nhưng trong quá trình đưa nền kinh tế của họ lên trình độ cao hơn, cách duy nhất họ làm là chuyển nhà máy cũ, máy móc lạc hậu sang nước khác”.

    Cùng quan điểm trên ông Nguyễn Đức Thành - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cũng từng phân tích về nguy cơ tiềm ẩn đằng sau đó rằng, “đặc thù Trung Quốc không có công nghệ cao như Nhật, cách thức làm ăn có thể không minh bạch như Mỹ và đây là yếu tố lo ngại. Hai vấn đề này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đầu tư của Việt Nam và có tác hại lâu dài”.

    Ngay cả một số ngân hàng, tổ chức quốc tế, trong đó có Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) trong báo cáo mới nhất ngày 10/4/2017 cũng đưa ra nhận định Việt Nam phải chú ý đến công nghệ, nếu cho phép nhập khẩu công nghệ, chỉ cho phép nhập khẩu công nghệ phải đúng, phù hợp với mình để không trở thành bãi rác công nghệ cũ của Trung Quốc”.

    Hiện nay lĩnh vực đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam chủ yếu là dệt, xơ sợi, da dày, nhiệt điện, khai khoáng...với con số đầu tư lớn. Đáng nói ở đây là dù đón nhận dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc nhưng Việt Nam cũng cần có những nguyên tắc của riêng mình.

    Báo NDH dẫn lời nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) Võ Trí Thành rằng, đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam là một “bài toán” lớn, Trung Quốc vẫn là một mắt xích quan trọng của sản xuất toàn cầu. Vấn đề về chất lượng công nghệ, thi công, môi trường cần có cam kết rõ ràng. Bên cạnh đó là khâu giám sát, kiểm soát phải được thực hiện một cách nghiêm túc, chặt chẽ.

    “Đưa ra luật chơi và những ràng buộc, Việt Nam có quyền lựa chọn”, chuyên gia kinh tế độc lập Võ Trí Thành từng nhấn mạnh về quan điểm của mình như vậy./.

    Hà Giang/Toquoc

    Tin nổi bật

    GÓC NHÌN

    GIẢI TRÍ